zapalenie jajników i jajowodów
8 min. czytania

Zapalenie jajowodów i jajników

Zapalenie przydatków to efekt zakażenia bakteriami. Jakie objawy powinny skłonić nas do wizyty u lekarza?

  1. Strona główna
  2. /Twoje zdrowie
  3. /Co leczymy
  4. /Zapalenie jajowodów i jajników

Zapalenie jajowodów i jajników

Coś Cię niepokoi? Zasięgnij porady

Zapalenie przydatków, określane również jako zapalenie jajników i jajowodów, to poważne schorzenie układu rozrodczego, które może wpłynąć na zdrowie kobiet. W tym artykule przyjrzymy się temu problemowi bardziej szczegółowo, skupiając się na jego przyczynach, objawach, metodach leczenia oraz sposobach zapobiegania.

Przydatki - co to takiego?

Nowotwór złośliwy, zwany także rakiem, to choroba charakteryzująca się niekontrolowanym wzrostem oraz podziałem komórek w organizmie. Jest to proces, w którym komórki organizmu tracą zdolność do normalnego funkcjonowania i zaczynają rosnąć w sposób nieprzewidywalny i agresywny. Główną cechą złośliwości nowotworu jest jego zdolność do inwazji na sąsiednie tkanki i narządy oraz zdolność do tworzenia przerzutów, czyli nowych ognisk nowotworowych w odległych miejscach organizmu.

Istnieje wiele rodzajów nowotworów złośliwych, które mogą występować w różnych częściach ciała, takich jak płuca, jelita, skóra, piersi czy prostaty. Każdy z tych nowotworów posiada swoje charakterystyczne cechy, ale istnieją również pewne wspólne cechy, które definiują nowotwory złośliwe jako całość.

Po pierwsze, nowotwór złośliwy rośnie szybko i niekontrolowanie, co oznacza, że ​​komórki nowotworowe dzielą się znacznie szybciej niż zdrowe komórki. Po drugie, nowotwory złośliwe mają zdolność do inwazji i naciekania do pobliskich tkanek oraz narządów. 

Czynniki, które mogą zwiększać ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych, obejmują między innymi palenie tytoniu, niezdrową dietę, brak aktywności fizycznej, nadmierną ekspozycję na promieniowanie UV, infekcje wirusowe oraz dziedziczne predyspozycje genetyczne.

Ważne jest, aby rozpocząć leczenie jak najwcześniej, ponieważ to wczesne stadium choroby daje największe szanse na wyleczenie. Dlatego też regularne badania kontrolne oraz świadomość własnego ciała są kluczowe dla wczesnego wykrywania ewentualnych zmian nowotworowych.

Twój lekarz rodzinny na NFZ 
w przychodni i aplikacji!

Czym jest zapalenie przydatków?

Zapalenie jajowodów, znane również jako zapalenie narządów miednicy mniejszej, to stan zapalny, który wpływa na jajowody, często obejmując swoim zasięgiem również jajniki (mówiąc o stanie zapalnym jajowodów i jajników, mówi się o zapaleniu przydatków). Jest to zazwyczaj spowodowane infekcją, często bakteryjną, która atakuje te delikatne struktury wewnętrzne. Rozróżnia się ostre oraz przewlekłe zapalenie przydatków i wymaga ono pilnej uwagi medycznej.

Przyczyny zapalenia jajowodów

Wyróżnić można liczne czynniki ryzyka związanych z wystąpieniem zapalenia jajowodów, w tym:

  • Aktywność seksualna

Duża aktywność seksualna, zwłaszcza bez zabezpieczeń lub z wieloma partnerami, może zwiększyć ryzyko infekcji bakteryjnych, które prowadzą do zapalenia jajowodów.

Infekcja chlamydiami jest jedną z głównych przyczyn zapalenia jajowodów u wielu kobiet. Chlamydie to bakterie przenoszone drogą płciową.

  • Inne infekcje

Inne infekcje narządów płciowych, takie jak gonokoki, mogą również prowadzić do zapalenia jajowodów.

  • Wkładki wewnątrzmaciczne

Stosowanie wkładek wewnątrzmacicznych jako metody antykoncepcji może zwiększyć ryzyko infekcji, co z kolei może prowadzić do zapalenia jajowodów.

Zadbaj o zdrowie seksualne! 
Wykonaj pakiet badań “Free Love”

Objawy zapalenia jajnika i jajowodu

Objawy zapalenia przydatków, które warto wyróżnić, to między innymi: 

  • Silny ból podbrzusza

Silny ból brzucha jest jednym z najbardziej charakterystycznych objawów zapalenia jajowodów. Ten ból w dole brzucha często opisywany jest przez pacjentki jako ostry i nasilający się w miarę postępu infekcji.

  • Ból podczas stosunku seksualnego

Ból podczas stosunku seksualnego, zwany również dyspareunią, może być objawem zapalenia jajowodów.

  • Nietypowe upławy

Kobiety dotknięte zapaleniem jajowodów i jajników często doświadczają nietypowych upławów, które mogą mieć nieprzyjemny zapach.

  • Wzrost temperatury ciała

Obecność stanu zapalnego może skutkować wzrostem temperatury ciała, co jest naturalną reakcją organizmu na infekcję.

Rozpoznanie i leczenie

Diagnostyka zapalenia jajowodów i jajników jest procesem, który wymaga dokładnego badania klinicznego i laboratoryjnego. Lekarz podejmuje szereg działań, aby potwierdzić obecność zapalenia i ustalić jego przyczyny. Poniżej przedstawiamy opis najważniejszych metod diagnozowania zapalenia jajowodów:

  • Historia pacjentki. Pierwszym krokiem w diagnozie zapalenia jajowodów jest dokładny wywiad medyczny. Lekarz pyta pacjentkę o jej dolegliwości, objawy, historię chorób oraz aktywność seksualną. Informacje te są istotne w ustaleniu ryzyka zakażenia.
  • Badanie fizykalne. Lekarz przeprowadza dokładne podstawowe badanie ginekologiczne. Szuka oznak stanu zapalnego, takich jak obrzęk, zaczerwienienie i bolesność w okolicach przydatków.
  • Badanie krwi. W niektórych przypadkach, badanie krwi może pomóc w potwierdzeniu obecności stanu zapalnego. Podwyższone poziomy białek ostrej fazy i innych wskaźników zapalnych mogą sugerować infekcję.
  • Badanie moczu. Badanie moczu może pomóc w wykluczeniu innych schorzeń, które mogą wywoływać podobne objawy, takie jak infekcje dróg moczowych.
  • Badanie obrazowe. Lekarz może zlecić badania obrazowe, takie jak ultrasonografia lub tomografia komputerowa, aby ocenić struktury narządów miednicy mniejszej i wykluczyć inne problemy, takie jak torbiele czy guzy.
  • Badanie laparoskopowe. W niektórych przypadkach, aby uzyskać dokładną diagnozę, lekarz może wykonać laparoskopię. Jest to zabieg, podczas którego wprowadza się małą kamerę przez niewielkie nacięcie w jamie brzusznej, co pozwala na bezpośrednie obejrzenie narządów i ocenę ewentualnych zmian.
  • Badanie mikrobiologiczne. Próbki pobrane podczas laparoskopii lub innych procedur mogą być badane pod kątem obecności patogenów, takich jak bakterie czy chlamydie, które mogą być odpowiedzialne za zapalenie przydatków.
  • Biopsja. W rzadkich przypadkach, jeśli istnieje podejrzenie poważniejszych zmian, lekarz może zlecić biopsję, czyli pobranie fragmentu tkanki do badania histopatologicznego.

Diagnoza zapalenia jajowodów jest kwestią skomplikowaną, która wymaga dokładnego badania klinicznego, badań laboratoryjnych i obrazowych. Istnieje wiele metod, które lekarz może zastosować, aby potwierdzić obecność zapalenia i ustalić jego przyczyny. Szybka diagnoza i leczenie są kluczowe dla zapobieżenia powikłaniom i minimalizowania skutków tego schorzenia dla zdrowia reprodukcyjnego pacjentki. Dlatego ważne jest, aby zgłosić się do specjalisty w przypadku wystąpienia podejrzanych objawów.

Metody leczenia

Leczenie zapalenia przydatków jest procesem kompleksowym i zależy od przyczyny oraz stopnia zaawansowania schorzenia. Podstawową metodą leczenia zapalenia jajników i jajowodów jest terapia farmakologiczna, która polega na podawaniu antybiotyków, w celu zwalczenia infekcji. Antybiotykoterapia jest skuteczna w przypadku zapalenia wywołanego infekcjami bakteryjnymi, takimi jak chlamydie czy gonokoki. Lekarz dobierze odpowiednią dawkę i rodzaj antybiotyku, uwzględniając wyniki testów laboratoryjnych.

W przypadku silnego bólu, leki przeciwbólowe i przeciwzapalne mogą być stosowane w celu złagodzenia dolegliwości. Pacjentka może otrzymać również leki przeciwbólowe na receptę, które są silniejsze i skuteczniejsze.

Jeśli infekcja jest poważna lub nie reaguje na leczenie farmakologiczne, a dodatkowo pojawia się regularnie - może być konieczne leczenie chirurgiczne. Laparoskopia jest często wybieraną metodą. Podczas tego zabiegu, lekarz wykonuje niewielkie nacięcia w jamie brzusznej i wprowadza kamerę oraz narzędzia chirurgiczne. To pozwala na dokładne obejrzenie i ocenę narządów miednicy mniejszej oraz usunięcie ewentualnych zmian patologicznych, takich jak zrosty czy ropnie.

Warto podkreślić, że leczenie zapalenia jajowodów powinno być prowadzone pod ścisłą kontrolą lekarza. Ważne jest przestrzeganie zaleceń dotyczących dawkowania antybiotyków oraz regularne kontrolne wizyty u specjalisty. Leczenie musi być kompleksowe i uwzględniać zarówno eliminację infekcji, jak i łagodzenie objawów bólowych.

Po zakończeniu leczenia, zaleca się powtórzenie testów laboratoryjnych, aby upewnić się, że infekcja została wyleczona. Regularne badania ginekologiczne i profilaktyka, takie jak stosowanie prezerwatyw podczas stosunku seksualnego i utrzymanie higieny intymnej, są kluczowe w zapobieganiu nawrotom zapalenia jajowodów.

Udrażnianie jajowodów - jak przebiega zabieg?

Wyjątkowo trudne w przebiegu rodzaje zapaleń jajowodów i jajników mogą spowodować konieczność leczenia chirurgicznego. Warto pamiętać, że jest to metoda stosowana nieczęsto - laparoskopię częściej wykonuje się w przypadku ciężkich powikłań zapalenia, takich jak na przykład zapalenie otrzewnej. 

Laparoskopia to dość prosta, ale mimo wszystko inwazyjna procedura chirurgiczna wykorzystywana do udrażniania jajowodów u kobiet. Zabieg ten jest wykonywany przy użyciu małej kamerki zwanej laparoskopem, która jest wprowadzana przez niewielkie nacięcie w okolicach pępka. Laparoskopia umożliwia dokładne obejrzenie wnętrza jamy brzusznej, w tym jajników i jajowodów, bez konieczności większego nacięcia.

Przeprowadzając zabieg, lekarz może ocenić struktury anatomiczne, identyfikować ewentualne zrosty lub blizny oraz usuwać je w trakcie operacji. 

Laparoskopia to metoda chirurgiczna, która w porównaniu z innymi - zapewnia krótszy czas rekonwalescencji i mniejsze szanse na infekcje. Pacjentki po laparoskopii zazwyczaj doświadczają mniejszego bólu pooperacyjnego i szybszego powrotu do normalnych aktywności.

Po zabiegu pacjentki są monitorowane w celu wykluczenia ewentualnych powikłań. Leczenie po laparoskopii obejmuje zazwyczaj krótkotrwałe ograniczenie aktywności fizycznej i stosowanie leków przeciwbólowych. Regularne kontrole u ginekologa po zabiegu są zalecane dla monitorowania postępu rekonwalescencji i ewentualnych zmian w zdrowiu reprodukcyjnym.

Powikłania zapalenia przydatków

Zapalenie jajowodów może prowadzić do różnych powikłań, które mogą mieć poważny wpływ na zdrowie reprodukcyjne kobiety. Jednym z głównych powikłań jest niepłodność. Uszkodzenie lub zwężenie jajowodów utrudnia transport komórki jajowej do macicy, co może uniemożliwić zapłodnienie. Jeśli do zapłodnienia dochodzi, istnieje ryzyko, że zapalenie przydatków wpłynie na rozwój zarodka, co zwiększa ryzyko poronienia lub ciąży pozamacicznej.

Innym powikłaniem jest rozwijający się ropień w jajowodach. Ropień ten może stanowić źródło poważnej infekcji ogólnoustrojowej, która wymaga natychmiastowej interwencji medycznej. W niektórych przypadkach, jeśli ropień pęknie, może to prowadzić do rozprzestrzeniania się infekcji w jamie brzusznej, co stanowi poważne zagrożenie dla życia.

Zapalenie przydatków może również prowadzić do powstawania zrostów w miednicy mniejszej. Zrosty te mogą łączyć różne narządy reprodukcyjne, co może prowadzić do bólu, zaburzeń cyklu menstruacyjnego i trudności w zajściu w ciążę.

Innym potencjalnym powikłaniem jest nawracające zapalenie jajowodów i jajników. Jeśli przyczyna infekcji nie zostanie wyeliminowana lub pacjentka nie przestrzega zaleceń lekarza, istnieje ryzyko nawrotów choroby, co może prowadzić do długotrwałych problemów zdrowotnych.

Najpoważniejszym powikłaniem nieleczonej infekcji jest jednak zapalenie otrzewnej, które jest stanem zagrażającym zdrowiu i życiu pacjentki. Właśnie z uwagi na tak poważne konsekwencje - warto pamiętać o tym, by nie bagatelizować dolegliwości bólowych umiejscowionych w okolicach podbrzusza i w razie ich wystąpienia zgłosić się do ginekologa.

Ciąża pozamaciczna - potencjalne powikłanie po zapaleniu przydatków

Ciąża pozamaciczna to stan, w którym zapłodniona komórka jajowa rozwija się poza jamą macicy, najczęściej w jajowodzie. Ciąża pozamaciczna stanowi potencjalne powikłanie zapalenia jajowodów i jajników. 

W ciąży pozamacicznej, gdy zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się poza macicą, rozwój zarodka staje się niemożliwy. Objawy obejmują silny ból w podbrzuszu, krwawienia z pochwy, zawroty głowy, a nawet utratę przytomności. Stan ten wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.

Zapalenie przydatków, zwłaszcza gdy jest nieleczone, zwiększa ryzyko uszkodzenia struktur reprodukcyjnych, co z kolei podnosi prawdopodobieństwo wystąpienia ciąży pozamacicznej. Dlatego też kluczowe jest monitorowanie objawów, takich jak ból i nieregularne krwawienia, oraz natychmiastowe konsultowanie się z lekarzem w przypadku podejrzenia powikłań.

Profilaktyka zapalenia jajowodów

Najlepszym sposobem na uniknięcie zapalenia jajowodów jest profilaktyka. Oto kilka ważnych zaleceń:

1. Higiena intymna

Utrzymywanie odpowiedniej higieny intymnej jest kluczowe. Regularne mycie okolic intymnych z użyciem łagodnych środków higienicznych może pomóc w zapobieganiu infekcjom.

2. Stosowanie prezerwatyw

Stosowanie prezerwatyw podczas stosunku seksualnego może zminimalizować ryzyko zakażenia bakteriami przenoszonymi drogą płciową.

3. Regularne badania ginekologiczne

Regularne wizyty u lekarza ginekologa pozwalają na wczesne wykrycie ewentualnych infekcji i ich skuteczne leczenie.

Podsumowanie
Zapalenie jajowodów i jajników to poważne schorzenie, które może prowadzić do powikłań, takich jak niepłodność. Warto być świadomym jego objawów, przyczyn i metod leczenia. Profilaktyka, w tym utrzymanie higieny intymnej i stosowanie zabezpieczeń podczas stosunku seksualnego, ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu temu schorzeniu. W przypadku wystąpienia podejrzanych objawów, zawsze warto skonsultować się z lekarzem. Zdrowie reprodukcyjne jest niezwykle ważne, dlatego nie bagatelizujmy żadnych dolegliwości.

Zobacz też:

Zdrowie intymne i seksualne

Rzeżączka

U mężczyzn i kobiet rzeżączka daje różne objawy. Jakie symptomy powinny sugerować wizytę u lekarza? Więcej informacji w artykule.

Zdrowie intymne i seksualne

Zespół napięcia przedmiesiączkowego (PMS)

PMS potrafi znacząco utrudnić funkcjonowanie pacjentek. Jakie objawy fizyczne i psychiczne świadczą o jego występowaniu + co warto wiedzieć? Wyjaśniamy!

Zdrowie intymne i seksualne

Kłykciny kończyste

Kłykciny kończyste to nienowotworowe zmiany skórne, będące efektem zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).

Jutro Medical jest podmiotem leczniczym wpisanym do krajowego rejestru.

Czytaj więcej

Wszelkie prawa zastrzeżone przez Jutro Medical Sp. z o.o.