Hipersomnia top banner
5 min. czytania

Hipersomnia

Skuteczne leczenie nadmiernego snu - co to jest hipersomnia i jak ją zwalczyć? Dowiedz się, jak radzić sobie z problemem nadmiernej senności.

  1. Strona główna
  2. /Twoje zdrowie
  3. /Co leczymy
  4. /Hipersomnia

Hipersomnia

Coś Cię niepokoi? Zasięgnij porady

Sen to niezwykle ważny element życia każdego człowieka. To stan, który pozwala na regenerację organizmu, bezpośrednio wpływając na nasze zdrowie i dobre samopoczucie. Właśnie z uwagi na to wszystkie zaburzenia snu należy traktować z wyjątkową powagą. Jednym z problemów związanych ze snem jest hipersomnia, o której przeczytacie w poniższym artykule. 

Sen - co to takiego?

Sen to proces biologiczny, w którym organizm człowieka przechodzi w stan odpoczynku, regeneracji i utrzymania homeostazy. Odgrywa on kluczową rolę w codziennym funkcjonowaniu. Wpływa na działanie układu nerwowego, procesy metaboliczne, a także układ odpornościowy. Brak odpowiedniej ilości snu może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych, takich jak osłabienie układu odpornościowego, zaburzenia poznawcze, problemy z koncentracją i zwiększone ryzyko chorób przewlekłych.

Sen dzieli się na dwie główne fazy: sen NREM i sen REM. Fazy te powtarzają się cyklicznie w ciągu nocy, a każdy cykl trwa około 90-120 minut.

Bezpłatne wizyty lekarskie 
w przychodni i aplikacji!

Co to jest hipersomnia?

Hipersomnia to zaburzenie snu charakteryzujące się nadmierną sennością w ciągu dnia oraz wydłużonym czasem snu nocnego albo występowaniem krótszych epizodów snu za dnia. Osoby cierpiące na hipersomnię mogą spać dłużej niż przeciętna osoba, ale mimo to odczuwają chroniczne zmęczenie i senność, które przeszkadzają im w codziennym funkcjonowaniu.

Objawy hipersomnii

Objawy hipersomnii mogą być różnorodne, ale wszystkie mają wspólny mianownik - utrudniają normalne funkcjonowanie w codziennym życiu. Poniżej przedstawiamy najczęstsze objawy hipersomnii.

  • Nadmierna senność w ciągu dnia

Osoby z hipersomnią często odczuwają nieprzerwaną potrzebę snu w ciągu dnia. Mogą zasypiać w nieodpowiednich momentach, takich jak w trakcie pracy, w szkole czy podczas prowadzenia pojazdu. Nawet jeśli spędzą wystarczającą ilość czasu na śnie nocnym, nadal czują się zmęczone i śpiące w ciągu dnia.

  • Wydłużony czas snu nocnego

Pacjenci z hipersomnią często śpią dłużej niż przeciętne 7-8 godzin. Mogą potrzebować 10-12 godzin snu lub nawet więcej, aby czuć się wypoczętymi. Mimo dłuższego snu, często budzą się zmęczeni i mają trudności z przebudzeniem.

  • Trudności z obudzeniem się

Jednym z charakterystycznych objawów hipersomnii jest problem z wybudzeniem się rano. Osoby te mogą czuć się bardzo ospałe i zdezorientowane, często potrzebują dłuższego czasu, aby w pełni się obudzić i zacząć funkcjonować normalnie.

  • Ciągłe zmęczenie

Niezależnie od ilości snu, osoby cierpiące na hipersomnię odczuwają przewlekłe zmęczenie. Może to prowadzić do uczucia wyczerpania fizycznego i psychicznego, co utrudnia codzienne zadania i obniża jakość życia.

  • Problemy z koncentracją

Hipersomnia wpływa negatywnie na zdolność koncentracji i pamięci. Pacjenci mogą mieć trudności z wykonywaniem skomplikowanych zadań, zapamiętywaniem informacji oraz utrzymywaniem uwagi przez dłuższy czas. Może to znacząco wpływać na wydajność w pracy lub w szkole.

  • Nastroje depresyjne i drażliwość

Przewlekłe zmęczenie i brak odpowiedniego odpoczynku mogą prowadzić do zmian nastroju, w tym drażliwości, frustracji i stanów depresyjnych. Osoby z hipersomnią często odczuwają obniżoną motywację i zainteresowanie codziennymi aktywnościami.

  • Zasypianie w przypadkowych momentach

W skrajnych przypadkach, osoby z hipersomnią mogą zasypiać w nieodpowiednich momentach, co stanowi poważne zagrożenie, zwłaszcza podczas prowadzenia pojazdu lub obsługi maszyn. Nagłe epizody snu są niekontrolowane i mogą prowadzić do niebezpiecznych sytuacji.

  • Brak energii i apatia

Chroniczna senność często prowadzi do braku energii i apatii. Osoby dotknięte hipersomnią mogą unikać aktywności fizycznej, co z kolei wpływa na ich zdrowie fizyczne i samopoczucie.

Zadbaj o zdrowy, dobry sen. 
Zbadaj się bez kolejek!

Co powoduje nadmierną senność? Jakie są przyczyny hipersomnii?

Nadmierna senność, czyli hipersomnia, może być spowodowana przez różnorodne czynniki, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Zrozumienie przyczyn tego zaburzenia jest kluczowe dla jego skutecznego leczenia. Poniżej przedstawiamy najczęstsze przyczyny hipersomnii.

1. Zaburzenia snu: wiele przypadków hipersomnii jest związanych z innymi zaburzeniami snu, które wpływają na jakość i ilość snu. Do najważniejszych z nich należą:

  • Bezdech senny. Jest to zaburzenie, w którym oddychanie zostaje wielokrotnie przerywane podczas snu, co prowadzi do fragmentacji snu i nadmiernej senności w ciągu dnia.
  • Narkolepsja. To chroniczne zaburzenie neurologiczne, charakteryzujące się nadmierną sennością w ciągu dnia oraz nagłymi atakami snu.

2. Czynniki neurologiczne: hipersomnia może być wynikiem zaburzeń neurologicznych, które wpływają na ośrodkowy układ nerwowy:

  • Uszkodzenia mózgu. Urazy mózgu lub choroby nowotworowe mózgu, jak również guzy, mogą wpływać na obszary mózgu odpowiedzialne za regulację snu i czuwania.
  • Choroby neurodegeneracyjne. Choroby takie jak Parkinsona czy Alzheimera mogą zakłócać normalne wzorce snu i prowadzić do nadmiernej senności.

3. Problemy psychiczne: stan psychiczny ma ogromny wpływ na jakość snu. Niektóre z problemów psychicznych, które mogą powodować hipersomnię, to:

  • Depresja. Osoby cierpiące na depresję często doświadczają nadmiernej senności jako jednego z objawów. Szczególnie często przyczyną hipersomnii może być depresja atypowa, maskowana. 
  • Stany lękowe. Chroniczny stres i lęk mogą zakłócać sen i prowadzić do uczucia hipersomnii oraz innych zaburzeń związanych ze snem.

Przeczytaj także: Depresja lękowa

4. Czynniki zewnętrzne i styl życia: niektóre aspekty stylu życia oraz czynniki zewnętrzne mogą również przyczyniać się do hipersomnii:

  • Nieregularne godziny snu. Praca zmianowa lub częste zmiany stref czasowych mogą zaburzać rytm dobowy i prowadzić do nadmiernej senności.
  • Spożywanie substancji psychoaktywnych. Alkohol, narkotyki, a nawet niektóre leki mogą wpływać na jakość snu i powodować hipersomnię.

5. Choroby przewlekłe: nadmierna senność może być także objawem innych chorób przewlekłych:

  • Zaburzenia metaboliczne. Choroby takie jak cukrzyca czy niedoczynność tarczycy mogą powodować zmęczenie i nadmierną senność.
  • Choroby autoimmunologiczne. Schorzenia takie jak stwardnienie rozsiane mogą wpływać na poziom energii i senność.

Podsumowując, nadmierna senność może mieć różnorodne przyczyny, które często są złożone i wzajemnie się przenikają. Identyfikacja i zrozumienie tych przyczyn jest kluczowe dla odpowiedniego zarządzania i leczenia hipersomnii, co może znacząco poprawić jakość życia pacjentów.

Hipersomnia - jakie badania? Jak diagnozować hipersomnię?

Diagnozowanie hipersomnii wymaga przeprowadzenia szczegółowych badań, aby dokładnie ocenić objawy i wykluczyć inne możliwe przyczyny nadmiernej senności. Poniżej przedstawiamy najważniejsze metody diagnostyczne stosowane w celu rozpoznania hipersomnii.

1. Wywiad medyczny i kwestionariusze

Pierwszym krokiem w diagnostyce hipersomnii jest szczegółowy wywiad medyczny. Lekarz zbiera informacje na temat objawów pacjenta, ich nasilenia i częstotliwości, a także historii zdrowia i stylu życia. Pomocne mogą być również kwestionariusze, takie jak skala senności Epworth, które pomagają ocenić poziom senności pacjenta w różnych sytuacjach.
 

2. Dziennik snu

Pacjent może zostać poproszony o prowadzenie dziennika snu, w którym zapisuje godziny snu, czas zasypiania, wybudzania się oraz epizody senności w ciągu dnia. Taki dziennik pozwala lekarzowi na lepsze zrozumienie wzorców snu pacjenta i identyfikację potencjalnych problemów.

3. Polisomnografia

Polisomnografia to nocne badanie snu przeprowadzane w laboratorium snu. Monitoruje ono różne parametry fizjologiczne, takie jak aktywność mózgu (EEG), ruchy gałek ocznych (EOG), rytm serca (EKG), oddychanie oraz napięcie mięśniowe. Badanie to pomaga wykryć zaburzenia snu, takie jak bezdech senny, które mogą być przyczyną nadmiernej senności.

4. Test Wielokrotnego Pomiaru Utrzymania Czuwania (MWT)

MWT ocenia zdolność pacjenta do pozostania czujnym w ciągu dnia. Pacjent jest proszony o pozostawanie w spokojnym, ciemnym pomieszczeniu i próby niezasypiania przez określony czas. Wyniki testu pomagają ocenić, jak poważna jest nadmierna senność i jak wpływa na codzienne funkcjonowanie.

5. Test Wielokrotnego Pomiaru Latencji Snu (MSLT)

MSLT to badanie przeprowadzane w ciągu dnia, które mierzy, jak szybko pacjent zasypia w różnych sesjach drzemek. Pacjent ma kilka 20-minutowych okazji do zasypiania w ciągu dnia. Krótki czas zasypiania może wskazywać na nadmierną senność i pomóc w diagnozowaniu hipersomnii oraz narkolepsji.

6. Badania dodatkowe

W niektórych przypadkach mogą być konieczne dodatkowe badania, takie jak badania krwi, aby wykluczyć inne przyczyny zmęczenia i senności, na przykład zaburzenia hormonalne (np. niedoczynność tarczycy) czy choroby metaboliczne (np. cukrzyca).

Leczenie hipersomnii - stosowane metody

Leczenie hipersomnii zależy od jej przyczyny i nasilenia objawów. Istnieje kilka metod terapeutycznych, które mogą pomóc w zarządzaniu nadmierną sennością i poprawie jakości życia pacjentów. Poniżej przedstawiamy najważniejsze podejścia do leczenia hipersomnii.

1. Leczenie farmakologiczne

Leczenie farmakologiczne jest często stosowane w celu zmniejszenia objawów hipersomnii. Najczęściej przepisywane leki to:

  • Stymulanty. Leki takie jak modafinil są używane do poprawy czujności i zmniejszenia senności w ciągu dnia.
  • Leki przeciwdepresyjne. W niektórych przypadkach leki przeciwdepresyjne mogą być pomocne, zwłaszcza jeśli hipersomnia jest związana z depresją.
  • Selegilina. Jest to inhibitor MAO-B, który może być stosowany w leczeniu hipersomnii, zwłaszcza w przypadkach związanych z narkolepsją.

2. Terapia behawioralna

Zmiany w stylu życia i nawykach snu mogą znacząco wpłynąć na zmniejszenie objawów hipersomnii. Do najważniejszych działań należą:

  • Utrzymywanie regularnych godzin snu. Kładzenie się spać i wstawanie o stałych porach pomaga w ustabilizowaniu rytmu snu.
  • Unikanie kofeiny i alkoholu. Substancje te mogą zakłócać sen i pogarszać objawy hipersomnii.
  • Dbanie o ogólną higienę snu. Stworzenie odpowiednich warunków do spania, takich jak ciche i ciemne pomieszczenie, może poprawić jakość snu.

3. Leczenie przyczynowe

Jeśli hipersomnia jest wtórna, leczenie podstawowej choroby może przynieść ulgę w objawach. Na przykład:

  • Bezdech senny. Stosowanie aparatów do ciągłego dodatniego ciśnienia w drogach oddechowych pomaga w leczeniu bezdechu sennego i może zmniejszyć nadmierną senność.
  • Zaburzenia hormonalne. Leczenie niedoczynności tarczycy lub innych zaburzeń hormonalnych może poprawić jakość snu i zmniejszyć zmęczenie.

5. Aktywność fizyczna

Regularna aktywność fizyczna może pomóc w regulacji rytmu snu i czuwania. Ćwiczenia, zwłaszcza na świeżym powietrzu, poprawiają nastrój i zmniejszają zmęczenie.

6. Dieta i suplementacja

Zdrowa dieta i odpowiednia suplementacja mogą wspierać zdrowy sen. Suplementy takie jak melatonina mogą być pomocne w regulacji cyklu snu i czuwania, szczególnie w przypadkach związanych z nieregularnymi godzinami snu.


Leczenie hipersomnii wymaga zróżnicowanego podejścia, które uwzględnia zarówno przyczyny, jak i objawy choroby. Połączenie leczenia farmakologicznego, terapii behawioralnej i zmian w stylu życia może znacząco poprawić jakość życia pacjentów i zmniejszyć nadmierną senność.
 

Podsumowanie 
Hipersomnia to zaburzenie snu, które charakteryzuje się nadmierną sennością w ciągu dnia, mimo odpowiedniej ilości snu nocnego. Objawy obejmują chroniczne zmęczenie, trudności z obudzeniem się, zasypianie w nieodpowiednich momentach oraz problemy z koncentracją. Przyczyny hipersomnii mogą być różnorodne: od zaburzeń snu takich jak bezdech senny czy narkolepsja, przez czynniki neurologiczne i psychiczne, aż po problemy związane ze stylem życia i choroby przewlekłe.

Diagnoza hipersomnii wymaga kompleksowego podejścia i różnorodnych badań. Leczenie obejmuje metody farmakologiczne, zmiany w stylu życia, terapię poznawczo-behawioralną oraz leczenie przyczynowe. Stosowanie stymulantów, dbanie o higienę snu i regularna aktywność fizyczna mogą znacząco poprawić jakość życia pacjentów. Skuteczna diagnoza i leczenie hipersomnii są kluczowe dla poprawy codziennego funkcjonowania i zdrowia osób dotkniętych tym zaburzeniem.

Zobacz też:

Neurologiczne

Choroba Parkinsona

Choroba Parkinsona znacząco wpływa na jakość życia pacjenta. W tym artykule odpowiadamy na najczęściej zadawane pytania dotyczące leczenia choroby Parkinsona.

Neurologiczne

Bezsenność

Trudności w zasypianiu to przypadłość, która dotyka coraz większą liczbę Polaków. Kiedy te trudności to już bezsenność?

Neurologiczne

Ból ucha

Ból ucha to niekomfortowa przypadłość, która zaburza nasze codzienne funkcjonowanie. Jakie są przyczyny jego powstawania?

Jutro Medical jest podmiotem leczniczym wpisanym do krajowego rejestru.

Czytaj więcej

Wszelkie prawa zastrzeżone przez Jutro Medical Sp. z o.o.